wyszukiwanie artykułów
Copyright @ Pol J Cosmetol
Pol J Cosmetol 2025, 28(3): 84-89pl  Retinoidy w kosmetologii - analiza porównawcza działania retinolu i retinaluMałgorzata Szczepanek 1/, Michalina Gosztyła 1/, Mateusz Koziej 2/ 1/ Student, Wydział Lekarski, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa, Polska 2/ Katedra i Zakład Anatomii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków, Polska Streszczenie Retinol i retinal (retinaldehyd) to retinoidy pierwszej generacji należące do substancji o udowodnionym naukowo działaniu przeciwstarzeniowym oraz regenerującym. Oba związki stanowią nieaktywne biologicznie formy prekursorowe, które wymagają wewnątrzkomórkowego utlenienia do kwasu retinowego. Po przekształceniu możliwa jest aktywacja jądrowych receptorów RAR/RXR. Efektywność terapeutyczna tych związków zależy od pozycji w szlaku metabolicznym oraz dynamiki ich biotransformacji w tkance skórnej. Celem pracy jest analiza porównawcza mechanizmów molekularnych, skuteczności terapeutycznej oraz profilu bezpieczeństwa retinolu i retinalu. Praca ma charakter przeglądowy. Analizę piśmiennictwa oparto na publikacjach naukowych z lat 2021-2026 dostępnych w bazach PubMed oraz Scopus. Wyszukiwanie przeprowadzono przy użyciu słów kluczowych powiązanych z mechanizmem działania, efektywnością i bezpieczeństwem miejscowego stosowania retinoidów Retinol wymaga dwuetapowej konwersji do formy aktywnej, przez co działa wolniej i wymaga wyższych stężeń. Zwiększa to ryzyko wywołania przejściowego retinoidowego zapalenia skóry. Retinaldehyd jest bezpośrednim prekursorem kwasu retinowego. Działa szybciej i efektywniej przy wielokrotnie niższych stężeniach zachowując przy tym korzystny profil tolerancji. Unikatową cechą retinalu jest jego bezpośrednia aktywność przeciwko bakteriom Cutibacterium acnes. Retinol i retinal wykazują skuteczne, wielokierunkowe działanie na naskórek oraz skórę właściwą. Retinaldehyd charakteryzuje się szybszą dynamiką działania i unikalnymi właściwościami przeciwbakteryjnymi. Szczegółowa znajomość farmakokinetyki komórkowej i profilu tolerancji tych związków umożliwia zindywidualizowanie terapii oraz minimalizację działań niepożądanych. Słowa kluczowe: retinoidy, retinol, retinaldehyd, fotostarzenie skóry, działanie przeciwstarzeniowe, tolerancja skóry, trądzik pospolity |