Solubilizacja hydrotropowa i micelarna trudno rozpuszczalnych w wodzie substancji leczniczych (API). Cz. I.Marian M. Zgoda 1/, Sławomira Nowak 2/, Zbigniew Marczyński 3/, Piotr Michel 2/ 1/ Zakład Technologii Postaci Leku, Katedra Farmacji Stosowanej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (prof. senior) 2/ Zakład i Katedra Farmakognozji Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 3/ Zakład Farmacji Aptecznej, Katedra Farmacji Stosowanej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Streszczenie Omówiono zasady doboru surfaktantów i promotorów przejścia przezskórnego dla stałych doustnych form leków o preparatów podawanych na skórę i błony śluzowe. W opracowaniu monograficznym szczególną uwagę poświęcono metodzie wyliczania przewidywanej rozpuszczalności rzeczywistej (teoria Hildebranda-Scatcharda-Fedorsa) i określeniu trwałości wytworzonego poprzez zjawisko solubilizacji micelarnego adduktu. Omówiono współczesne metody wyliczenia równowagi hydrofilowo-lipofilowej HLB surfaktantów potencjalnych micelarnych solubilizatorów lipofilowych środków leczniczych i fitozwiązków. Omówiono solubilizację hydrotropową, termodynamiczne aspekty solubilizacji micelarnej i metodę wyliczenia micelarnego współczynnika podziału. Wskazano na współczesne metody analityczne, dzięki którym można dokonać optymalnego wyboru efektywnego solubilizatora micelarnego - tenzydu i hydrotropowego w procesie wymiany masy na granicy faz (promotor przejścia przezskórnego). Podano metody umożliwiające optymalny dobór solubilizatora micelarnego i hydrotropowego oraz wskazano rolę jaką może (i powinno) wywierać zjawisko solubilizacji na trwałość postaci leku, a przede wszystkim na dostępność farmaceutyczną i biologiczną. Słowa kluczowe: solubilizacja hydrotropowa, solubilizacja micelarna, rozpuszczalność, surfaktanty, tenzydy, dostępność farmaceutyczna |