Determinanty wyboru zabiegów inwazyjnych/małoinwazyjnych i nieinwazyjnych w profilaktyce starzenia skóryAnna Grzegorczyk 1,2/, Zuzanna Grabias 2/ 1/ Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński 2/ Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia z siedzibą w Krakowie Streszczenie Wprowadzenie. Starzenie się skóry jest procesem wieloczynnikowym, zależnym od uwarunkowań biologicznych, środowiskowych oraz stylu życia. Rozwój kosmetologii i medycyny estetycznej zwiększył dostępność procedur przeciwstarzeniowych, od metod nieinwazyjnych po zabiegi inwazyjne i małoinwazyjne. Wybór określonej procedury może zależeć od skuteczności, bezpieczeństwa, trwałości efektów, kosztu, czasu rekonwalescencji, rekomendacji specjalisty oraz poziomu wiedzy pacjenta. Cel. Celem pracy była analiza determinant wyboru zabiegów inwazyjnych/małoinwazyjnych i nieinwazyjnych stosowanych w profilaktyce starzenia skóry. Materiał i metody. Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. W badaniu uczestniczyło 107 dorosłych respondentów. Analizie poddano cechy socjodemograficzne, doświadczenia związane z korzystaniem z zabiegów estetycznych, samoocenę wiedzy oraz czynniki wpływające na wybór procedur przeciwstarzeniowych. W analizie statystycznej zastosowano m.in. test U Manna-Whitneya, test Wilcoxona oraz współczynnik korelacji rang Spearmana. Za poziom istotności przyjęto p<0,05. Wyniki. W badanej grupie dominowały kobiety, które stanowiły 77% respondentów. Najliczniejszą grupę wiekową stanowiły osoby w wieku 18-25 lat. Respondenci częściej preferowali zabiegi nieinwazyjne niż inwazyjne/małoinwazyjne. Do najważniejszych czynników branych pod uwagę przy wyborze zabiegu należały bezpieczeństwo, skuteczność, rekomendacja specjalisty oraz oczekiwana trwałość efektów. Wykazano istotną statystycznie zależność pomiędzy samooceną wiedzy a preferowanym rodzajem zabiegu; osoby wybierające procedury inwazyjne/małoinwazyjne częściej deklarowały wyższy poziom wiedzy. Nie wykazano istotnego wpływu płci, wieku, miejsca zamieszkania, wykształcenia ani dochodu na preferowany rodzaj zabiegów. Wnioski. Decyzje dotyczące wyboru zabiegów przeciwstarzeniowych mają charakter wieloczynnikowy. Szczególne znaczenie mają samoocena wiedzy, oczekiwania dotyczące trwałości efektów oraz zaufanie do specjalisty. Wyniki wskazują na potrzebę prowadzenia rzetelnej edukacji pacjentów w zakresie możliwości, ograniczeń i bezpieczeństwa procedur estetycznych. Słowa kluczowe: starzenie skóry, profilaktyka starzenia skóry, zabiegi nieinwazyjne, zabiegi małoinwazyjne, medycyna estetyczna, kosmetologia estetyczna |